Η ελαιοσυλλογή είναι η στιγμή που κρίνεται όλη η χρονιά στον ελαιώνα. Μπορεί να έχετε κάνει σωστό κλάδεμα, λίπανση και ψεκασμούς, αλλά αν η συγκομιδή γίνει βιαστικά, με λάθος εργαλεία ή αν ο καρπός περιμένει μέρες στα σακιά, η ποιότητα του λαδιού πέφτει. Σε αυτόν τον οδηγό θα βρείτε πότε να ξεκινήσετε, τι εξοπλισμό ελαιοσυλλογής χρειάζεστε ανάλογα με το μέγεθος του ελαιώνα και πώς να πάει ο καρπός σωστά στο ελαιοτριβείο.
- Πότε ξεκινάει η ελαιοσυλλογή
- Εξοπλισμός ελαιοσυλλογής: η λίστα
- Ποιο ελαιοραβδιστικό να διαλέξετε
- Η μέρα της συγκομιδής βήμα-βήμα
- Από το χωράφι στο ελαιοτριβείο
- Μετά τη συγκομιδή
- Συχνές ερωτήσεις
Πότε ξεκινάει η ελαιοσυλλογή
Δεν υπάρχει μία ημερομηνία για όλους. Το σωστό σημείο εξαρτάται από την ποικιλία, την περιοχή και το τι θέλετε να πετύχετε:
- Ελιές για λάδι: η συλλογή ξεκινά όταν ο καρπός αλλάζει χρώμα από πράσινο-κίτρινο σε πράσινο-μωβ. Πιο νωρίς παίρνετε πιο φρουτώδες λάδι αλλά λιγότερη απόδοση. Πολύ αργά, το λάδι χάνει άρωμα και ποιότητα.
- Βρώσιμες ελιές: μαζεύονται όταν ο καρπός έχει πάρει το τελικό του μέγεθος και πριν αρχίσει να μαλακώνει η σάρκα.
- Δέντρα με λίγο καρπό μπορούν να μαζευτούν νωρίτερα από τα φορτωμένα.
- Αν έχετε ψεκάσει, τηρήστε το διάστημα αναμονής πριν τη συγκομιδή που γράφει η ετικέτα του σκευάσματος.
Αποφύγετε το ράβδισμα με βροχή. Οι μικρές πληγές που ανοίγει το ράβδισμα ή το κλάδεμα, αν βραχούν, είναι πόρτα για την καρκίνωση της ελιάς. Περιμένετε να στεγνώσουν τα δέντρα.
Εξοπλισμός ελαιοσυλλογής: η λίστα
Πριν πάτε στο χωράφι, τσεκάρετε ότι έχετε τα παρακάτω. Κάθε γραμμή οδηγεί στα αντίστοιχα προϊόντα του καταστήματός μας.
| Τι χρειάζεστε | Γιατί | Δείτε |
|---|---|---|
| Δίχτυα ελαιοσυλλογής | Ο καρπός δεν πέφτει στο χώμα, δεν λερώνεται και μαζεύεται γρήγορα | Δίχτυ 6x10m · Δίχτυ 6x12m |
| Ελαιοραβδιστικό ή χτένια χειρός | Ρίχνει τον καρπό από το δέντρο | Ελαιοραβδιστικά · Ελαιοραβδιστικά STIHL |
| Μπαταρία / φορτιστής / γεννήτρια | Για τα ραβδιστικά 12V που δουλεύουν με εξωτερική μπαταρία | Μπαταρίες & Φορτιστές |
| Διχτυωτά σακιά | Αερίζουν τον καρπό μέχρι το ελαιοτριβείο | Σακί διχτυωτό 50x110cm |
| Κόσκινο ελιάς | Ξεχωρίζει φύλλα και κλαράκια πριν το σακί | Κόσκινο ελιάς |
| Αλυσοπρίονο κλαδέματος ή πριόνι χειρός | Για το κλάδεμα που γίνεται μαζί με τη συγκομιδή | Αλυσοπρίονα · Πριόνια χειρός |
| Φυτικό λάδι αλυσίδας | Δεν επιμολύνει τον καρπό (δείτε παρακάτω) | STIHL BioPlus · Husqvarna X-Guard BIO |
| Γυαλιά και γάντια | Τα κλαράκια και τα φύλλα πετάγονται στο πρόσωπο | Γυαλιά προστασίας · Γάντια |
Δίχτυα: πόσα χρειάζεστε
Υπολογίστε να καλύπτετε όλη την κόμη του δέντρου και λίγο παραπάνω, γιατί με το ραβδιστικό ο καρπός πετάγεται μακριά. Για μεσαία δέντρα, δύο δίχτυα 6x10m αρκούν συνήθως. Για μεγάλα δέντρα προτιμήστε 6x12m. Με δύο σετ δίχτυα, ενώ ραβδίζετε το ένα δέντρο, η ομάδα μαζεύει το προηγούμενο και δεν χάνετε χρόνο.
Λάδι αλυσίδας: γιατί πρέπει να είναι φυτικό
Όταν κλαδεύετε με αλυσοπρίονο πάνω από τα δίχτυα, σταγόνες από το λάδι της αλυσίδας πέφτουν στον καρπό. Το συμβατικό ορυκτέλαιο μπορεί να αφήσει υδρογονάνθρακες στο ελαιόλαδο και να το κάνει μη εμπορεύσιμο. Γι’ αυτό, την περίοδο της ελαιοσυλλογής χρησιμοποιήστε λάδι αλυσίδας φυτικής βάσης, όπως το STIHL BioPlus ή το Husqvarna X-Guard BIO.
Ποιο ελαιοραβδιστικό να διαλέξετε
Η σωστή επιλογή εξαρτάται κυρίως από το πόσα δέντρα έχετε και πόσες μέρες θα δουλεύετε. Για αναλυτική σύγκριση τύπων (μπαταρίας, βενζίνης, πνευματικά) δείτε τον οδηγό μας για τα ελαιοραβδιστικά. Εδώ μια γρήγορη αντιστοίχιση:
| Ελαιώνας | Τι ταιριάζει | Παραδείγματα |
|---|---|---|
| Λίγα δέντρα (σπίτι, εξοχικό) | Χτένια χειρός ή οικονομικό ραβδιστικό 12V που συνδέεται σε μπαταρία | Χτένι ελαιόκαρπου BANESA · Νιφάδα x12 YAMASTIK · Asteras 4×4 ANGELIS |
| Μεσαίος ελαιώνας, πολλές μέρες δουλειάς | Ελαφρύ ραβδιστικό με brushless μοτέρ, ανθρακονήματα και τηλεσκοπικό κοντάρι για ψηλά κλαδιά | Amolivo Telescopic ANGELIS · Karbonium AL300 ZANON · OLIMPO με 2 μπαταρίες BLUEBIRD |
| Χωράφια χωρίς εύκολη πρόσβαση με αυτοκίνητο | Ραβδιστικό με μπαταρία λιθίου πλάτης, χωρίς καλώδιο προς μπαταρία αυτοκινήτου | STIHL SPA 130 SET · STIHL SPA 140 SET |
| Επαγγελματίες, μεγάλες εκτάσεις | Βενζινοκίνητο ραβδιστικό ή δονητής καρπών | STIHL SP 452 · STIHL SP 482 · Δονητής CIFARELLI SC800 |
Συμβουλή: για τα ραβδιστικά 12V με εξωτερική μπαταρία, μια μπαταρία ελαιοραβδιστικού 100Ah και ένας φορτιστή-συντηρητή 12V σας γλιτώνουν από την μπαταρία του αυτοκινήτου. Αν δουλεύετε πολλά άτομα μαζί, μια γεννήτρια ελαιοραβδιστικών τροφοδοτεί περισσότερα μηχανήματα ταυτόχρονα.
Η μέρα της συγκομιδής βήμα-βήμα
- Ελέγξτε τον καιρό. Ξεκινήστε όταν τα δέντρα έχουν στεγνώσει από βροχή και δροσιά.
- Φορτίστε μπαταρίες και ελέγξτε τα χτένια του ραβδιστικού. Έχετε μαζί ανταλλακτικά ραβδιά ή βραχίονες.
- Απλώστε τα δίχτυα ώστε να καλύπτουν όλη την κόμη, με τις άκρες σηκωμένες σε πέτρες ή κλαδιά για να μη φεύγει ο καρπός.
- Ραβδίστε από πάνω προς τα κάτω και από έξω προς τα μέσα, με ήπιες κινήσεις. Ο στόχος είναι να πέσει ο καρπός, όχι να σπάσουν κλαδιά.
- Κλαδέψτε όπου χρειάζεται, με φυτικό λάδι στην αλυσίδα του αλυσοπρίονου.
- Περάστε τον καρπό από κόσκινο για να φύγουν φύλλα και κλαράκια.
- Γεμίστε διχτυωτά σακιά ή τελάρα, όχι υπερβολικά βαριά, και κρατήστε τα στη σκιά.
Από το χωράφι στο ελαιοτριβείο
Εδώ χάνεται συχνά η ποιότητα. Ο ελαιόκαρπος συνεχίζει να «δουλεύει» μετά τη συγκομιδή, και η ζέστη και η υγρασία ανεβάζουν την οξύτητα.
- Πηγαίνετε στο ελαιοτριβείο όσο πιο γρήγορα γίνεται. Κλείστε σειρά πριν ξεκινήσετε τη συγκομιδή.
- Διάτρητα τελάρα ή πλεκτά σακιά που αναπνέουν. Ποτέ κλειστές πλαστικές σακούλες.
- Μην αφήνετε τα σακιά στον ήλιο ή σε κλειστό χώρο χωρίς αερισμό.
- Μην πατάτε και μην χτυπάτε τον καρπό. Οι τραυματισμένες ελιές δίνουν χειρότερο λάδι.
- Καθαρά δοχεία για το λάδι, από ανοξείδωτο ή κατάλληλο για τρόφιμα υλικό, μακριά από φως και ζέστη.
Για όλα τα λάθη που ρίχνουν την ποιότητα, από τον δάκο μέχρι την αποθήκευση, διαβάστε το πώς θα βγάλω ποιοτικό ελαιόλαδο.
Μετά τη συγκομιδή
- Κλάδεμα: η περίοδος μετά τη συγκομιδή είναι κατάλληλη για το κλάδεμα της ελιάς. Δείτε τον οδηγό για σωστό κλάδεμα ελιάς. Για τα ψηλά κλαδιά βολεύει ένα κονταροπρίονο μπαταρίας ή ένα αλυσοπρίονο κλαδέματος μπαταρίας.
- Τα κλαδιά: αντί να τα κάψετε, ένας θρυμματιστής κλαδιών τα κάνει εδαφοκάλυψη για τον ελαιώνα.
- Συντήρηση μηχανημάτων: καθαρίστε το ραβδιστικό, φορτίστε και αποθηκεύστε τις μπαταρίες σε ξηρό μέρος. Ελέγξτε τα χτένια και αντικαταστήστε όσα έχουν φθαρεί πριν την επόμενη χρονιά.
- Πληγές από ράβδισμα και κλάδεμα: συζητήστε με τον γεωπόνο σας αν χρειάζεται προστατευτικός ψεκασμός, ειδικά αν ακολουθήσει βροχερός καιρός.
Δήλωση συγκομιδής ελαιοκάρπου
Η υποχρεωτική δήλωση συγκομιδής ελαιοκάρπου μέσω gov.gr έχει μεταφερθεί για την 1η Οκτωβρίου 2027 (ΥΑ 220379/2026). Για την περίοδο 2026/27 δεν υπάρχει υποχρέωση ούτε πρόστιμο. Καλό είναι όμως να έχετε ενημερωμένα τα στοιχεία σας στο Ελαιοκομικό Μητρώο.
Συχνές ερωτήσεις για την ελαιοσυλλογή
Πότε είναι η καλύτερη εποχή για ελαιοσυλλογή;
Για ελιές λαδιού, από τη στιγμή που ο καρπός αλλάζει χρώμα από πράσινο σε πράσινο-μωβ. Στις περισσότερες περιοχές της Ελλάδας αυτό συμβαίνει από τα τέλη Οκτωβρίου έως τον Δεκέμβριο, ανάλογα με την ποικιλία και το υψόμετρο.
Ελαιοραβδιστικό μπαταρίας ή βενζίνης;
Για τους περισσότερους ιδιοκτήτες, το ραβδιστικό μπαταρίας είναι πιο ελαφρύ, αθόρυβο και δεν θέλει καύσιμα. Το βενζινοκίνητο ταιριάζει σε επαγγελματίες με μεγάλες εκτάσεις και πολλές ώρες συνεχούς δουλειάς.
Τι μέγεθος δίχτυ ελαιοσυλλογής χρειάζομαι;
Τα δίχτυα πρέπει να καλύπτουν όλη την κόμη με περιθώριο. Για μεσαία δέντρα τα 6x10m είναι η συνηθισμένη επιλογή. Για μεγάλα δέντρα, τα 6x12m.
Πόσο μπορεί να περιμένει ο καρπός πριν το ελαιοτριβείο;
Όσο λιγότερο τόσο καλύτερα. Ιδανικά πηγαίνει στο ελαιοτριβείο την ίδια ή την επόμενη μέρα, σε αεριζόμενα τελάρα ή σακιά και μακριά από τη ζέστη.
Μπορώ να ραβδίσω μετά από βροχή;
Καλύτερα όχι. Οι πληγές από το ράβδισμα σε βρεγμένα δέντρα ευνοούν την καρκίνωση της ελιάς. Περιμένετε να στεγνώσουν.
Ετοιμάζεστε για ελαιοσυλλογή; Δείτε όλα τα ελαιοραβδιστικά και τα είδη συλλογής καρπού στο e-geoponiki.gr, ή ελάτε στο κατάστημά μας στην Καραμανλή 50, Ανάβυσσος (Δευτέρα–Σάββατο 08:00–18:00, Κυριακή 08:00–14:00). Εκεί μπορείτε να δοκιμάσετε το μηχάνημα στο χέρι πριν το αγοράσετε.
